सेतो दुबी एक प्रकारको छालामा हुने समस्या हो। जुन शरीरमा छालालाई रंग दिने कोषहरूको कमी भएर देखा पर्दछ। हरेक व्यक्तिको शरीरमा रोगसँग लड्ने क्षमता हुन्छ त्यो क्षमता कहिलेकाहीँ बढी भएर आफ्नै शरीरविरुद्ध पनि काम गर्ने हुन्छ। र, छालालाई रङ दिने कोषहरूलाई नष्ट गर्दछ। यो रोग जुनसुकै उमेरमा पनि आउन सक्दछ। तर सामान्यतया दुई उमेरसमूहमा बढी हुन सक्छ। जस्तै १० देखि २० वर्ष र ४० देखि ५० वर्षसम्मका व्यक्तिमा बढी देखा पर्छ। सेतो दुबीलाई रोग नै मानिँदैन। यो दुख्दैन, पोल्दैन। तर अरूले के भन्लान् ? भन्ने पिरमात्रै हो। वास्तवमा सेतो दुबी रोग हैन। अमेरिका र युरोपमा यसको उपचार पनि गरिँदैन किनभने यसलाई उपचार नगर्दा केही फरक पर्दैन।

कुन अंगमा बढी देखिन्छ ?

सेतो दुबी १० देखि ३० प्रतिशत वंशाणुगत हुन सक्छ। सेतो दुबी प्रायःजसो धेरै शरीरको चलिरहने अंगहरूमा देखा पर्दछ जस्तै आँखा, ओठ, कम्मर, कुइना, घुँडा। यो अरूलाई सर्ने व्यथा हैन तर आफ्नै जिउमा फैलिन सक्छ।

के गर्ने ?

सेतो दुबी हुने व्यक्तिले चोटपटक लाग्ने काम गर्नु हुँदैन। टाइट कपडा टाइट जुत्ताहरू लगाउनु हुँदैन। घाममा वस्तु फाइदाजनक मानिन्छ, तर नरम खालको घाममा मात्र। जस्तै, बिहान ८ बजे देखि ११ बजेसम्मको घाम र दिउँसो २ देखि ५ बजे बीचको घाम फाइदाजनक हुन्छ। तर, मध्याह्न १२ बजेदेखि २ बजेसम्मको घामले छालालाई असर गर्न सक्दछ। सेतो दुबी भएको व्यक्तिले जाँड, रक्सी र चुरोटबाहेक अन्य जुनसुकै खानेकुराहरू खान सकिन्छ।

सेतो दुबीको उपचार हुन्छ ?

सेतो दुबीको उपचार दुई किसिमको हुन्छ। एउटा खाने लगाउने र घाममा देखाउने हुन्छ भने अर्को मेसिनमा सेक्ने जसलाई फोटोथेरापी भनिन्छ। यो प्रविधि यतिसम्म सुरक्षित छ कि गर्भवती महिला र भर्खर जन्मेको बच्चालाई समेत दिन मिल्छ। यस प्रविधिबाट पनि निको भएन भने शल्यक्रिया गर्नुपर्ने आवश्यकता हुन सक्छ।